ბლოგი

ვეგეტარიანელობა & ჯანსაღი სხეული

ირგვლივ თუ კარგად მიმოვიხედავთ აღმოვაჩენთ, რომ ჩვენს სამეგობროსა თუ სანაცნობოში ვეგეტარიანელი ადამიანების სია დღითიდღე იზრდება.  მაგრამ თუკი შენ არასდროს გიფიქრია ვეგეტარიანელობაზე, სავსებით შესაძლებელია, რომ შესაბამის მასალებსა და ინფორმაციას არც არასდროს გაცნობიხარ. ამ პირობებში, შეიძლება, კითხვაც კი დაგებადოს, თუ როგორ ახერხებენ ვეგეტარიანელები ისე იკვებონ, რომ სხეულს რაიმე ზიანი არ მიაყენონ, ან საერთოდ, შესაძლებელია კი, კონკრეტულ საკვებზე საერთოდ უარის თქმის შემთხვევაში ჯანმრთელობა შევინარჩუნოთ?

დანამდვილებით შეგვიძლია გითხრათ, რომ სწორად დაგეგმილი ვეგეტარიანული კვების რაციონით შეგვიძლია, რომ ჩვენი ნუტრიციული საჭიროებები აბსოლუტურად დავაკმაყოფილოთ.

როგორ? მოდი, მივყვეთ ქრონოლოგიურად.

ალბათ, პირველი კითხვა, რასაც უნდა ვუპასუხოთ ისაა, არის თუ არა ჯანსაღი ვეგეტარიანული კვების რაციონი?

ვეგეტარიანული კვების რაციონი შეიძლება იმდენად ჯანსაღი, სწორად დაგეგმილი და დაბალანსებული იყოს, რომ გულის დაავადებების გაჩენისა და დიაბეტის რისკი შეგვიმციროს. სიტყვა - დაბალანსებული - შემთხვევით ნამდვილად არ გვიხსენებია, რადგან ჩვენი სხეულის სიჯანსაღეს სწორედ ის განსაზღვრას.

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, როცა ვეგეტარიანელი ხარ კვების რაციონიდან კონკრეტულ საკვებს იღებ, ამ შემთხვევაში კი გვიწევს ყველაფერი ისე გავაკეთოთ, რომ ჩვენმა ორგანიზმმა ეს ნაკლებად იგრძნოს და  პროდუქტები ისე ჩავანაცვლოთ, რომ მცირე დანაკლისიც კი არ განვიცადოთ.  ისეთი საკვების ჭამით, როგორებიცაა: ხილი, ბოსტნეული, პარკოსანი, თესლოვანი და მარცვლეულოვანი მცენარეები, კაკალი, სოის პროდუქტები და სხვა.

ვეგეტარიანელებს ნამდვილად შეუძლიათ, რომ ადეკვატურად დაბალანსებული საკვები ელემენტები მიიღონ სხვა, არახორცოვანი, რესურსებიდან და ამ პირობებში, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციო იმას, რომ საკმარისი რაოდენობის ნახშირწყლები, პროტეინები, რკინა, კალციუმი, ვიტამინ B12 და ვიტამინ D, ომეგა 3, იოდი და ცხიმოვანი მჟავა გვქონდე ორგანიზმში, რათა ჯანსაღი სხეული შეინარჩუნოთ.

მოდი, თითოეული მათგანი ცალ-ცალკე განვიხილოთ.

ნახშირწყლები: უზრუნველყოფს ენერგიასა და ვიტამინებს ჩვენი ტვინისა და კუნთოვანი ქსოვილისთვის. ხორბლის პური, ყავისფერი ბრინჯი, პასტა, თათაბოსა და სხვა მარცვლოვანი პროდუქტების მიღება ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენი ორგანიზმისთვის, რადგან ის მდიდარია ნახშირწყლებით და ჩვენს სხეულს დანაკლისს არ აგრძნობინებს.

ცხიმები: ცხიმოვანი მასის გარკვეული რაოდენობა საჭირაო ჩვენი სხეულისთვის, რომ ჯანსაღები და ჯანმთელები ვიყოთ, ცხიმი უზრუნველყოფს ცხიმოვან მჟავას, რომელიც ეხმარება ჩვენს სხეულს მიიღოს და შეითვისოს საჭირო ვიტამინები. ყველაზე ჯანსაღი და კარგი წყარო ცხიმებისთვის კაკლოვანი მცენარეები, თხილის კარაქი, ავოკადო და ზეთისხილია.

პროტეინი: აუცილებელია ჩვენი კუნთოვანი მასისთვის, რათა მან ზრდა არ  შეწყვიტოს. ამისთვის კი ვეგეტარიანელები დარწმუნებულნი უნდა იყვნენ, რომ ისეთი პროდუქტებით იკვებებიან, რომლებიც პროტეინს შეიცავს: არახისის კარაქი, ნუშის კარაქი, მზესუმზირის მარცვლები. სოის პროდუქტები (ტოფუ), რძის პროდუქტები,  თესლოვანი მცენარეები, ტემპე, პარკოსნები (ლობიო, მუხუდო,  ბარდა, ოსპი) და სხვა.  

რკინა: აუცილებელი კომპონენტია ჩვენი სისხლისთვის. მისი მიღება შეგვიძლია ისეთი პროდუქტებისგან, როგორებიცაა ლობიო, სოიოს მარცვლები, მუქმწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული, როგორებიცაა, მაგალითად, ისპანახი. ხილისგან: გარგარი, ვაშლი, ლეღვი, შავი ქლიავი. საგულისხმოა, რომ მცენარეული საშუალებებით თითქმის შეუძლებელია რკინის ისეთი რაოდენობის შეთვისება, როგორიც ხორცის პროდუქტებისგან, მაგრამ ჩვენს ვეგეტარიანულ კვების რაციონს თუ ვიტამინ C-ს დავამატებთ, მაშინ რკინის ათვისების უნარი ერთი-ორად გაგვიუმჯობესდება, ან შეგვიძლია, ისეთი საკვებით გავამდიდროთ ჩვენი რაციონი, რომელიც ვიტამინ C-ს შეიცავს, მაგალითად, ციტრუსოვანი ხილი და პომიდორი.

კალციუმი: აუცილებელია იმისთვის, რომ ძლიერი ძვლოვანი სისტემა გვქონდეს. მას დიდი რაოდენობით შეიცავს რძის პროდუქტები. კალციუმით, ასევე, მდიდარია ბროკოლი, მწვანე ლობიო, თეთრი ლობიო, სოის ლებნები, მწვანილი. უნდა გავითვალისწინოთ ის, რომ მცენარეებში კალციუმის რაოდენობა გაცილებით უფრო ნაკლებია, ვიდრე რძის პროდუქტებში. ასევე არსებობს ისეთი პროდუქტები, რომლებიც მართალია პირდაპირ კალციუმის საბადო არ არის, მაგრამ აქვს ე.წ. დამატებითი ფუნქცია და კალციუმის მცირე რაოდენობის ათვისებას ხდის შესაძლებელს: სოიოს რძე, ბრინჯის რძე, ფორთოხლის წვენი, მარცვლეულოვანი მცენარეები.

ვიტამინ B12:  პასუხისმგებელია ჩვენი ტვინისა და ნერვული სისტემის გამართულ ფუნქციონირებაზე. Vitamin B12  წყარო ცხოველურ საკვებშია და მისი მიღების გზებია: საქონლის რძე და კვერცხი.

ომეგა 3: გვეხმარება, რომ ვაკონტროლოთ ანთებითი პროცესები და გულის დაავადებების პრევენცია მოვახდინოთ. ვეგეტარიანელები, რომლებიც არ მიირთმევენ თევზს, რომელიც ომეგა 3-ის პირდაპირი წყაროა, ამ შემთხვევაში აუცილებლად უნდა შეიტანონ რაციონში: კაკალი, სელის თესლი, სოიოს მარცვლები, მცენარეული ზეთი, ტოფუ.

ვიტამინ Dსხვა ყველა სიკეთესთან ერთად აუცილებელია იმისთვის, რომ მაქსიმალურად მოვახერხოთ საკვები პროდუქტებიდან მიღებული კალციუმის ათვისება, რათა ძლიერი ძვლოვანი სისტემა გვქონდეს (D ვიტამინს ასევე დამცველობითი ეფექტი აქვს დეპრესიის, გულის შეტევისა თუ ინსულტის წინააღმდეგ.)  D ვიტამინი სხვადასხვა წყაროებიდან შეგვიძლია მივიღოთ: რძის პროდუქტებისგან თუ სოიოს რძისგან, ფორთოხლის წვენისგან, კვერცხის გულებისგან, ან , უბრალოდ, მზის სხივებისგან. დღეში 15 წუთი მზეზე ყოფნაც კი საკმარისია, რომ დღიური დოზა ავითვისოთ.

იოდი: ის მინერალია, რომელიც ჩვენს სხეულს მეტაბოლიზმში ეხმარება.  ამას კი მარტივი გადაწყვეტა შეიძლება მოვუძებნოთ და  ჩვეულებრივი მარილი იოდიზირებულით ჩავანაცვლოთ.

როგორც ზემოაღნიშნულიდან ჩანს, არ არსებობს პროდუქტი, რომელსაც ვერ ჩავანაცვლებთ . მთავარია ყველაფერი კარგად გააზრებული და გათვითცნობიერებული გვქოდეს, შესაბამისი ლიტერატურა წაკითხული, საჭირო ინფორმაცია მოძიებული. ამის შემდეგ, დაგვიჯერეთ, ყველაფერი გაცილებით უფრო მარტივია, ისიც კი, რომ ნებისიერ „გარეშე პირს“ ეს იქნება: ახლო მეგობარი, კარის ეზობელი, ქუჩაში შემთხვევით გამვლელი თუ სკეპტიკურად განწყობილი მშობელები, რომლებიც, ხშირ შემთხვევაში, საწყის ეტაპზე, განგაშის ზარს შემოსცემენ და ჩვენი გადაწყვეტილების სისწორეს სასწორის პინებზე წონიან, შეგვიძლია, არგუმენტირებული პოზიციებით „მოვიგერიოთ“. ^^ 

და ბოლოს, არ დავიზარებთ და კიდევ ერთხელ ვიტყვით, რომ თუ ვეგეტარიენელობაზე ფიქრობ, ჩვენი მეგობრული რჩევა იქნება, რომ ხორცზე ხელაღებით არ თქვა უარი და ნელ-ნელა შეუდეი ამ პროცესს, ამასობაში კი სხეულს მოუსმინე, ლიტერატურაზე დაყრდნობით კვების დაბალანსებული რაციონი შეიმუშავე და დაგვიჯერე, რომ ეს უკანასკნელი შიმშილის გრძნობასაც კი „დაგიბალანსებს“,  რომელიც ხორცის პროდუქტების მთლიანად ამოღების შედეგად საწყის ეტაპზე თან გვსდევს ხოლმე.

1