ბლოგი

ფიტნესი და ტვინის ფუნქციონირება

თუ კარგად დაფიქრდები და ყველაფერს აწონ-დაწონი, შეიძლება, თავადვე აღმოჩნდე მიზეზების ზღვაში, თუ რატომ უნდა გქონდეს ფიზიკურად აქტიური ცხოვრება.  ამ ეტაპზე ჩვენ დაგეხმარებით - რეგულარული ვარჯიშის შედეგად მცირდება გულის დაავადების გაჩენის რისკი, იკლებს დეპრესიაში ჩავარდნის ალბათობა, თითქმის არასდროს გაწუხებს შფოთი, დიაბეტისა და  ინსულტის საშიშროება მინიმუმამდეა დაყვანილი.  

ასევე იკლებ წონაში, რაც სისხლძარღვებზე ზეწოლას ამცირებს და შემდგომ გართულებებს თავიდან იცილებ, ხასიათი და გუნება-განწყობას იკეთებ, ან უბრალოდ ლამაზად გამოიყურები და ტონუსში ხარ.

     სწორედ ამიტომ, დღეს ვარჯიშის ერთ-ერთ სახეობაზე - ფიტნესა და მის ზეგავლენაზე გესაუბრებით.

ალბათ, დაგვეთანხმებით, რომ ყველაფერ ზემოაღნიშნულთან ერთად არის ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი და თითქმის საყოველთაო პრობლემა, რომელიც ასაკის მატებასთან ერთად ბევრ ჩვენგანს შეიძლება დაემართოს: გონების დაბინდვა, კონცენტრაციის ნაკლებობა, ფიქრის გათიშვა, მეხსიერებაში ჩავარდნები.

რეგულარული ფიტნესი გონებისა და ტვინის ფუნქციონირებას ცვლის და მიმართავს იქითკენ, რომ ჩვენი მახსოვრობა, ფიქრისა და განსჯის უნარის საღად და დიდხანს შენარჩუნება შევძლოთ, ყოველგვარი ხარვეზებისა და გულმავიწყობების გარეშე.

ამ ამბის დასტურად,  კოლუმბიის უნივერსიტეტში ჩატარდა კვლევა, რომლის მიხედვითაც  აღმოაჩინეს, რომ ცხოვრების წესად ქცეული აერობიკა( რომლის დროსაც საოფლე ჯირყვლები გააქტიურებულია,  გული კი რიტმულად მუშაობს) მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს ჰიპოკამპუსის ზომის ზრდას. პიპოკამპუსი ტვინის ძალიან მნიშვნელოვანი კომპონენტია, რომელიც ემოციასა და მეხსიერებაზეა პასუხისმგებელი. იგი უმთავრეს როლს ასრულებს მიღებული ინფორმაციის დახარისხებაში, შემდგომ კი მოკლევადიან და გრძელვადიან მეხსიერებად გარდაქმნის პროცესში.

   მკვლევრებმა დემენტიასთან დაკავშირებითაც გამოთქვეს ვარაუდი, რომ 2050 წლისთვის დააახლოებით ყოველი მეექვსე ადამიანი ამ დაავადებით იქნება მოცული. ალბათ, გაინტერესებს რა ფაქტორებსა თუ დარღვევებს მოიცავს ეს უკანასკენლი. დემენტია - ტვინის დაავადებების ერთგვარი ნაკრებია, რომელიც რამდენიმე უბანს მოიცავს, რაც გრძელვადიან პრობლემებს ჰქმნის და მნიშვნელოვნად აქვეითებს ფიქრის, მახსოვრობისა და განსჯის უნარებს. ასევე წამოშობს ემოციურ პრობლემებს, ამცირებს მოტივაციას, გამართულად მეტყველების უნარს და ა.შ.  აქედან გამომდინარე, რაც დანამდვილებით შეგვიძლია გითხრათ ისა, რომ ინტენსიურმა ფიტნესმა და ჰიპოკამპუსის მოცულობის ზრდამ ყოველ მეექვსე ადამიანში მოხვედრის ალბათობა მიშვნელოვნად შეგვიძლია შეგვიმციროს.

მოკლედ რომ შევაჯამოთ, რა კავშირია აერობიკასა და ტვინის ფუნქციონირებას შორის?

როგორც უკვე ვახსენეთ, ვარჯიში ეხმარება გონებას მეხსიერებისა და ფიქრის კუთხით, პირდაპირი და არაპირდაპირი მნიშვნელობით.

პირდაპირი -  ვარჯიში ჩვენს ორგანიზმში ამცირებს რიგი დაავადებების გაჩენის ალბათობას, წინააღმდეგობას უწევს ინსულტის წარმოქმნას, ორგანიზმი მზადაა დამოუკიდებლად ებრძოლოს ანთებით პროცესებებს და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ამ დროს ჩვენს ტვინში იზრდება ის ქიმიკატები, რომელიც პასუხისმგებელია ტვინის უჯრედების სიჯანსაღესა და გამართულ მუშაობაზე, ორგანიზმში სისხლის მიმოქცევა დანიშნულებისამებრ ხდება, რაც პირდაპირპროპორციულად აისახება ჩვენი სხეულისა და გონების სიჯანსაღეზე.

არაპირდაპირი გზა: ვარჯიში აუმჯობესებს განწყობასა და ძილს, ამცირებს სტრესსა და შფოთვას. ხოლო ამ უბნებში პრობლემები, რომლებიც ჩამოთვლილზეა პასუხისმგებელი, ხშირ შეთხვევაში შემეცნებით გაუფასურებებსა და კოგნიტურ პრობლემებს იწვევს.

კვლევებმა აჩვენა, რომ ტვინის ის უბანი, რომელიც პასუხისმგებელია ფიქრსა და მეხსიერებაზე გაცილებით უფრო დიდი მოცულობისაა იმ ხალხში,  რომლებიც რეგულარული აერობიკითაა დაკავებული განსხვავებით იმათგან, ვინც ამ კუთხით პასიურია. „მეხსიერების დაკარგვის წინააღმდეგ ამ მრავალწლოვან ბრძოლაში, ძალიან იმედის მომცემია იმის გააზრება, რომ სხვადასხვა სავარჯიშო პროგრამებში ჩართულობა მნიშვნელოვნად ზრდის ჰიპოკამპუსის მოცულობას“ - ამბობს სკოტ მაქგნისი, ნეიროლოგიის ინსტრუქტორი ჰარვარდის სამედიცინო სკოლაში.

    ამ ყველაფრის წაკითხვის შემდეგ ახლა, ალბათ, ისიც გაინტერესებთ რამდენი დროა საჭირო, რა ხნით უნდა ივარჯიშო, რომ მეხსიერება გაიუმჯობესო?  ექიმების სტანდარტული რეკომენდაცია ასეთია-  1,5 საათი ფიზიკური აქტივობა კვირაში 3 დღე მაინც. თუკი ეს ყველაფერი საწყის ეტაპზე დამღლელი და მომქანცველი ჩანს, არა უშავს, დღეში რამდენიმე წუთით შეგვიძლია დავიწყოთ და შემდეგ, ეტაპობრივად,  გავზარდოთ დრო, კვირაში 5-10 წუთით მომატებით, სანამ სასურველ შედეგამდე  არ მივალთ.

აქვე: თუ თვითდისციპლინასა და ნებისყოფას უჩივი, რომ ვარჯიში დაიწყო, შეიყვარო და სამუდამოდ გაყვე, მაშინ შეგიძლია ეს იდეები სცადო:

-       შეუერთდე წრეებს/კლასებს ან მეგობართან ერთად ივაჯიშრო, რომელთანაც ანაგარიშვალდებული იქნები და მისი ხათრით, საწყის ეტაპზე, არაფერს გააცდენ. შემდეგ კი ეს ყველაფერი ჩვევაში გადაგივა და საკუთარი სურვილით არცერთ დღეს არ ჩააგდებ.

 

-       გააკეთე ჩანაწერები, აღნიშნე თითოეული წინგადადგმული ნაბიჯი, რომელიც კიდევ უფრო წაგახალისებს და მოტივაციას მოგცემს, რომ დასახულ მიზანს მიაღწიო.

 

-       თუ ფინანსური შესაძლებობა გაქვს პერსონალური ტრენერის აყვანა კარგი იდეაა, რომ სწორ/პროფესიონალურ ვარჯიშები ისწავლო და მოტივაციის ზღვებში მისი დახმარებით იცურო, თან საქმის ექსპერტთან ერთად მუშაობა დიდი ბედნიერებაა.

 

საბოლოოდ კი, რომელი ინტენსიური ვარჯიშიც არ უნდა აირჩიო, რომელი სამოტივაციო ფორმაც არ უნდა იყოს მისაღები შენთვის, მთავარია, ეს უკანასკნელი ცხოვრების რეგულარულ სტილად გაიხადო, როგორც წამლის მიღება, როცა ავად ხარ და დანარჩენი სიკეთეები: მეხსიერების არ დაკარგვა, ფიქრის არ გათიშვა, კარგი იმუნიტეტი და ა.შ. თავად მოვა. ^^ 

1